|
EK GIDAYA GEÇİŞ |
|
BEBEKLERİN BESLENMESİNDE KAÇ DÖNEM VARDIR? |
Bebeklerin beslenmesinde üç dönem vardır:
- Anne sütü ile beslenme dönemi
- Ek gıdalara başlama dönemi
- Modifiye erişkin tipi beslenme dönemi
|
|
ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE EK GIDALARA NE ZAMAN GEÇİLMELİDİR? |
Bebek yaşamın
ilk altı ayında sadece anne sütü ile
beslenmelidir. Ek gıdalara geçildiği dönemde de anne sütüne
devam edilmelidir.
Ek gıdalara geçme zamanını bebeğin gastrointestinal, metabolik
işlevlerinin gelişim derecesi ve nörolojik gelişimi belirler.
Sindirimle ilgili bazı enzimlerin gelişimi doğumda yeterli iken,
mide sekresyonları üçüncü – dördüncü ayda erişkin düzeyine
erişir. Pankreasın işlevleri de doğumda yetersizdir.
Bebeğin nörolojik gelişimi de ek gıdalara başlama yaşının
belirlenmesinde rol oynar. İlk 4 - 6 ay bebeğin
emerek beslenme
dönemidir. Bu süre içinde yutma refleksi zayıftır, kaşıkla
verilenleri ağızdan çıkarma eğilimindedir. Bebekteki metabolik ve
nörolojik gelişme 4-6 ay civarında ek gıdalara başlanmasına
olanak verir. Zaten
anne sütü de ilk 4-6 ay
D vitamini yönünden
desteklendiği takdirde bebeğin tüm gereksinimlerini
karşılamaktadır. Bu nedenle ek gıdalara başlama dönemi 4-6 ay
civarıdır. Ek besinlere başlamada gecikme enerji ve özellikle demir
sağlamada yetersizliğe neden olur. |
|
EK GIDALARA ERKEN BAŞLAMANIN SAKINCALARI NELERDİR? |
|
Ek gıdalara önerilenden erken başlanması
süt alımını kısıtlar ve
proteinlerin günlük toplam enerjiye olan katkısını azaltır, bu
da büyüme hızını etkiler. Ek besinlere erken başlanması alerjik
hastalıkların ve özellikle besin alerjilerinin görülme
sıklığını da artırmaktadır. Hayatın ilk 4-6 ayında barsaklar
büyük moleküllere geçirgendir. Bu nedenle besin alerjilerinin
gelişme olasılığı daha fazladır. Bunun dışında katı besinlere
erken başlanmasının aşırı böbrek solüt yüklenmesi ve şişmanlık
riskleri vardır. |
|
EK GIDALARA NASIL GEÇİLİR? |
Bebeklerin bu yaşta mide kapasiteleri, dolayısıyla öğünde alınan
miktarlar azdır. Az miktardaki besin ile verilmek istenen
enerjiye ulaşma gereği vardır. Bu nedenle ek besinler enerjisi
yoğun gıdalardan seçilmelidir.
Sütlü unlu mamalar ve
yoğurt anne
sütü yanında bebeğe ilk verilecek besinlerdir. Sütlü unlu
mamamlar hazırlanırken buğday unu dışındaki alerjik özellikleri
az diğer tahıl unları tercih edilmelidir. Pirinç unu bu özelliği
nedeniyle önerilmektedir.
Bu aylarda başlanan meyve suyu ve püreleri kalori, mineral ve
vitamin yönünden bebeği destekler.
Sebze çorbalarını altıncı
ayda bebeğin diyetine eklenir.
Diyete eklenecek yağ bitkisel kaynaklı olmalıdır. Hayvansal
yağlar önerilmez.
Katı pişirilmiş yumurta sarısına bu aylarda başlanabilir. Bir
çay kaşığı başlanarak, verilen miktar giderek artırılır, 8-10
günde bir tam yumurta sarısına erişilir. Haftada üç yumurta
sarısından fazla verilmemelidir. Yumurtanın beyazı bir yaşına
kadar verilmemelidir.
Ayrıca tuz ve bal da bir yaşına kadar bebeğe verilmemelidir.
Balık eti, tavuk eti yedinci ayda diyete eklenmelidir. Et
başlangıçta sebze çorbaları ve püreleri içinde kolayca
tüketilebilecek kıyma şeklinde, daha sonraki aylarda çiğnemeyi
öğrenen bebek tarafından tek başına köfte şeklinde
tüketilebilir.
7-8’inci ayda nişastalı besinler pilav, makarna verilebilir.
9-12 aylar bebeğin aile sofrası için hazırlanmış yiyeceklerden
uygun olanın seçilerek beslenebileceği aylardır. Anne evdeki
yiyeceklerden uygun karışımlar hazırlayarak bebeğini ekonomik ve
ideal bir şekilde besleyebilir. Çocuk aile sofrasına
oturtulmalı,
kendini beslemesi için ona fırsat verilmelidir. |
|
EK GIDALARA GEÇERKEN DİKKAT EDİLECEK KONULAR NELERDİR? |
İlk kez verilecek besinler haftada bir çeşit olacak şekilde
verilmelidir. Böylece bebeğin yeni besine alışması için zaman
tanınmış olur, istenmeyen bir reaksiyon geliştiğinde hangi
yiyecekten olduğu kolayca saptanabilmektedir.
Ek besinler tek öğün ve çok az miktarlarda verilmeye
başlanmalıdır. Bebeğin alımına uygun olarak verilen miktar ve
öğün sayısı artırılmalıdır.
İlk verilecek besinler bebek açken denenmelidir. Bebek almadığı
besinler için zorlanmamalı, bir süre sonra tekrar denenmelidir.
Tüm besinler kaşık ile verilmelidir. Bebeğe verilecek yiyecekler
doğal ve taze ürünler kullanılarak hazırlanmalıdır. Konserve ve
dondurulmuş yiyecekler, katkı maddeli hazır besinler bebeğe
verilmemelidir.
Bebeğe verilecek besinlerin gıda hijyenine uygun olarak
hazırlanması gerekir. Kullanılan su ve gereçler temiz olmalı,
kaynatılarak temizlenecek türden seçilmelidir.
Besinler hazırlanmadan ve bebek beslenmeden önce eller mutlaka
yıkanmalıdır.
www.uludagyenidogan.com |
